‘გაჭირვება’ პიტნის არომატით


zfdgz

    ამ ამბის დაწერა  ჩემს დეიდაშვილთან საუბრის მერე გადავწყვიტე.  გუშინ დამირეკა და მთხოვა, ნინის  ‘ნატოზე’ ნახატის დახატვა დაავალეს, აზრზე არაა ნინი ‘ნატო’ რა არის და უნდა დაგვეხმაროო.   რატომ უნდა დაავალო მეორეკლასელს ’ნატოზე’ რამე დახატოსმეთქი, გავგიჟდი. ისედაც აქ ტელევიზია იქნება ,თუ ქუჩა, ყველა თემაზე აქტუალური პოლიტიკაა.   და  ძლივს, ნინიმ, რომელმაც ‘ნატო’ არ იცის, მასწავლებელი აიძულებს დახატოს. რამდენჯერმე ვყოფილვარ მსგავსს გამოფენებზე:  ‘ბავშვების თვალით დანახული ნატო’, ‘ნატო = გაბრწყინებულ საქართველოს’, ‘სტოპ რაშა’, ‘საქართველოსთან ხელჩაკიდებული ნატო’   და ათასი კვერცხობა.  ფერადი ფანქრების და ბავშვური მიამიტურობის ფონზე, ხო საერთოდ, ისეთი კონტრასტია,  გული აგერევა კაცს.

მერე  ჩემი პოლიტიზირებული ბავშვობა გამახსენდა.  ჩემი ზვიადისტური, შევარდნაძის ზიზით სავსე, პუტჩით, კვარაცხელიათი, კიტოვანი-სიგუათი, ჯაბა-ჯუბათი, სუკის აგენტებით, მხედრიონით და კიდევ ათასი ნაგვით გამოტენილი პატარა თავით და   სამჯერ გაუმარ-ჯოს , მესამე ჯოს განსაკუთრებით რიხიანად თქმული _ბავშვობა.

გამსახურდიას სიყვარული მშობლებისგან სარწმუნოებასავით მერგო.  დედაჩემი მიყვებოდა , რომ ერთ-ერთ მიტინგზე ზვიადმა ხელში ამიყვანა და მაკოცა, ღმერთო, როგორი ამაყი ვიყავი ამ ამბით, ყველას ვუყვებოდი, ახლაც კარგად მახსოვს..  ის იყო გმირი, რომელიც ბოროტ ურჩხულს ამარცხებს. (მერე, რომ წამოვიზარდე,  გადავწყვიტე გამეგო, ვინ იყო ზვიადი და რატომ მიყვარდა ასე ძალიან იგი, მისი წიგნები, წერილები, ლექსები ( sacra stella და კიდევ რამდენიმე ჩემი საყვარელი ლექსების სიაში შედის)

  1987 წელს დავიბადე.  89-ის 4 აპრილს  დედაჩემმა და მამაჩემმა თბილისში წამიყვანა მიტინგზე,  3 დღე იქ ვიყავით,  7 -ში ჩემი ავადმყოფობის გამო ქუთაისში დავბრუნდით. მერე იყო 9 და ყველა დანარჩენი დღე, 9 აპრილის ინერციით. გაუთავებელი მიტინგები.. ბარაბას გზა, ან ღმერთის გზა.. დინებას მკვდარი თევზები მიჰყვებიან..  გაუმარრ-ჯოს!   ორი წიგნი, რომელიც ჩემში ყოველთვის ბავშვობასთან ასოცირდება:  ყდაზე მერაბ კოსტავას პორტრეტით  _ ‘შავლეგო’  და შავ-თეთრი წიგნი წითელი წარწერით ‘ 9 აპრილი’. ეს ის ორი წიგნია , რომლებიც  განსაკუთრებით მაინტერესებდა, ყველა გვერდი და ფოტო მახსოვდა, სად რა იყო.   კალენდარი 9 აპრილს დაღუპულთა პორტრეტებით . მახსოვს, ყველაზე მეტად ეკა ბეჟანიშვილი მეცოდებოდა, გოგო იყო და თან პატარა, ალბათ ამიტომ.   და კიდევ რამდენიმე უცნაური ბავშვური ასოციაცია მქონდა:  კვარაცხელიას რაღაც გადაცემა მიჰყავდა და გვარს რომ აცხადებდა,  სულ ძროხა მახსენდებოდა, დუდაევის ქუდი  ხალვის მეგონა და აშ.

  ერთ-ერთ მიტინგზე მამაჩემი დაიჭირეს. დედაჩემი შეშლილს გავდა, დარბოდა . ორი კვირის მერე მე და დედა სამზარეულოში ვისხედით და ეზოს კარები გაიღო, ფანჯრის მინიდან დავინახე მამაჩემი. ეს იყო ყველაზე ბედნიერი და მკვეთრი კადრი, რომელიც მეხსიერებაში მაქვს _ მამაჩემის დაბრუნება. წარბი და ტუჩი გახეთქილი ქონდა, იღიმოდა, როგორ ზუსტად მახსოვს.  აღმოჩნდა, რომ ცემისგან მუცელში ნაწლავები დაუზიანდა და ორი დღის მერე საავადმყოფოში დავაწვინეთ, ჭიპი ამოაჭრეს. დიდხანს ხუმრობდა, რომ სამშობლოს მხოლოდ ჭიპი შესწირა.

  და კიდევ ერთი პატარა ამბავი ჩემი ბავშვობიდან: საჭმელი არ იყო, დედაჩემმა კარადაში ბრინჯი იპოვა და გაკეთება გადაწყვიტა. შაქარი არ გვქონდა, ეზოში გავიდა და პიტნა დაკრიფა, მარილით და პიტნით შეაზავა მოხარშული ბრინჯი. მამაჩემს მოეწონა და კითხა, ამ საჭმელს რა ქვიაო. დედაჩემმა _ ‘გაჭირვებაო’.   

 ჩემი ბავშვობაც ასეთი იყო, უშაქრო, მაგრამ პიტნის არომატით.

წასვლისას ჩემს რამდენიმე ნახატს დაგიტოვებთ ბავშვობიდან. ბავშვები ფერად სახლებს, ბუშტებს, ყვავილებს, ხეებს და კიდევ რა ვიცი, ათას კარგ რამეს უნდა ხატავდნენ.

P.S. ვუძღვნი მწერალ გივი ტყეშელაშვილისა და ცირა ყურაშვილის შვილს_ შორენას და ყველას,ვისაც ჩემი ამბავი ოდნავ მაინც ეცნო.

DSC01270

DSC01271

zviadi

About these ads

About qristinesia

ეს გვერდი ქრისტინესია. მინდა რასაც ვიფიქრებ, ჩავინიშნო . იმიტომ, რომ ფიქრები და სიტყვები მიფრინავენ, ნაწერი _ რჩება. View all posts by qristinesia

2 responses to “‘გაჭირვება’ პიტნის არომატით

  • Tinita

    ძალიან, ძალიან ნაცნობია ყველაფერი. მე შენზე ბევრად უფროსი ვარ, მაგრამ ზუსტად იგივე გამოვიარე. დღეს მეც მსგავსი ფიქრები მქონდა, ცრემლები მახრჩობდა, როცა ვუყურებდი 26 მაისის ზეიმზე მოცეკვავე ბავშვებს და პატრიოტულ რეპერტუარს. როგორი მომავალი ექნებათ? არ იციან და მაინც ცეკვავენ, მღერიან… ძალიან მებრალება ჩვენი თაობაც და მომავალი თაობებიც. იმათთვის ღირებულებები მთლად არეულ-დარეული იქნება…

    ზვიადის ძალიან კარგი პორტრერი დაგიხატავს. ვხედავ, თავიდანვე ავლენდი ნიჭს.

    მისი სამეცნიერო და მთარგმნელობითი მოღვაწეობის ხარისხზე ვერ დაგეთანხმები. ის სხვა მასშტაბებით აზროვნებდა, სხვა სიღრმით იცოდა ქართული და სხვა ენები. კარგად ერკვეოდა სხვა მეცნიერებებშიც, ჰუმანიტარულის გარდა… აღარ გავაგრძელებ. თბილისელებს ის სძულდათ, რადგან მის ფონზე კარგად ჩანდა მათი აზროვნების სიმწირე და ზოგადად, მათი მისწრაფებები, მათი უბადრუკობა, უმეცრება და ბევრი სხვა უბედურება.

    ბრინჯის და შემწვარი მარილიანი პურის დღეები ჩემმა ოჯახმაც გამოიარა. ახლა რომ ნაირ-ნაირი თმის საშრობები მაქვს, ვფიქრობ, შუქი რომ კვირაობით არ მოდიოდა, თმას როგორ ვიკეთებდი-მეთქი…. როცა ევროპაში ვსწავლობდი, ჩემს ტრავმირებულ მდგომარეობას იქ აღვიქვამდი ყველაზე მძაფრად და ეს “აღმოჩენა” ძალიან მტანჯავდა. ყველაფერში მეტყობოდა, როგორი ქვეყნიდან ვიყავი. ჩემი მხოლოდ პალესტინელ გოგოს ესმოდა. (სხვებმა პალესტინა საერთოდ არ იცოდნენ, სად იყო და რა იყო.) ჩვენს ფონზე დალხინებული ქვეყნების შვილები თითქმის გულუბრყვილოები ჩანდნენ. ერთ მაგალითს გეტყვი, არ ვიცი, სასაცილოა თუ არა: დასავლეთში გარემოს და რესურსების დაცვა, კი იცი, როგორი მნიშვნელოვანია. ჰოდა, ჩვენს საერთო სამზარეულოში ყველა იძახდა, წყალი მოშვებული არ დაგრჩეთ, წყალს გაუფრთხილდით, ჭურჭელს რომ გასაპნავთ, ამ დროს წყალი დაკეტილი გქონდეთო. ნამეტანი რომ ქნეს, ყველას განვუცხადე: თქვენ წარმოდგენაც კი გაგიჭირდებათ, როგორ ვეზიდებოდი ვედროებით წყალს მთელი ბავშვობა-მეთქი. დაიბნენ, ეგ როგორო. როგორ და წყალი არ მოდიოდა და ეზოდან ამომქონდა-მეთქი. გაჩუმდნენ. ჰოდა, წყლის დაზოგვაზე აწი მე მაინც ნუ მეტყვით ნურაფერს-მეთქი…

    წინ მაინც უნდა ვიაროთ. ამაზე შენი ბოლო გამოფენაც მოწმობს, რომელიც ძალიან მოგვეწონა.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: